Voorgenomen wijziging in markttoezicht gezondheidszorg

In een recent interview met Karina Raaijmakers, directeur toezicht en handhaving bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in “De Actuaris” van april 2019 maakt zij een verwijzing naar wetsvoorstel 34445 aangaande toezicht bij fusies van zorgaanbieders. Maar hoe is dat nu geregeld en wat houdt dit wetsvoorstel onder andere in?

Toezicht

Het toezicht op de zorg is verdeeld over vijf partijen.

  1.  De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de betaalbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg en daarmee op zorgverzekeraars en aanbieders.
  2. De IGJ (Inspectie gezondheidszorg en jeugd) is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de zorg.
  3. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is verantwoordelijk voor de marktwerking in de zorgsector.
  4. De Nederlandse Bank (DNB) ziet toe op de financiële gezondheid van de zorgverzekeraars en
  5. de Autoriteit Financiële Markten (AFM) controleert de communicatie van zorgverzekeraars met verzekerden, net als bij andere financiële producten.

Wanneer zorgaanbieders willen fuseren, toetst de ACM op grond van de Mededingingswet de voorgenomen zorgfusie op de gevolgen voor de mededinging. Daarnaast toetst de NZa de fusie op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg in het kader van de zorgspecifieke fusietoets.

Er is nu een voorstel om het zorgspecifieke markttoezicht, dat wil zeggen de zorgspecifieke fusietoets over te hevelen van de NZa naar de ACM. Door deze overheveling wordt het markttoezicht in de zorg geconcentreerd bij de toezichthouder

Fusies van zorgaanbieders

Fusies van zorgaanbieders kunnen leiden tot betere zorg, bijvoorbeeld omdat door concentratie van (hoogcomplexe) zorg of door schaalvoordelen kwaliteit en/of doelmatigheid van de zorg wordt vergroot. Zorgfusies kunnen echter ook risico’s met zich brengen voor de betaalbaarheid, kwaliteit en/of toegankelijkheid van de zorg. Zo kunnen door fusies machtsconcentraties ontstaan, waardoor er voor patiënten bij hun keuze voor een zorgaanbieder en zorgverzekeraars bij de zorginkoop onvoldoende keuzemogelijkheden overblijven. Fusies kunnen ook onwenselijke gevolgen hebben indien fusieplannen vooraf niet goed zijn doordacht en/of indien risico’s op het terrein van de bestuurbaarheid van de organisatie optreden. Scherp fusietoezicht is daarom noodzakelijk om de belangen van patiënten en verzekerden te beschermen.

Huidige situatie van toetsing bij zorgfusies

Het huidige fusietoezicht in de zorg sector is als volgt georganiseerd:

Op dit moment moet de zorgspecifieke fusietoets zijn doorlopen voordat kan worden getoetst op grond van de Mededingingswet. Daarnaast beschikken de toezichthouders in de zorg over verschillende bevoegdheden om de belangen van patiënten en verzekerden te beschermen:

Overheveling van taken

In de beoogde situatie komt het fusietoezicht in één hand, de ACM wordt verantwoordelijk voor zowel de zorgspecifieke fusietoets als het concentratietoezicht op grond van de Mededingingswet.

Daarnaast wordt de reikwijdte van de zorgspecifieke fusietoets verduidelijkt door te werken met heldere omzetdrempels. Het zorgspecifieke concentratietoezicht geldt als gevolg van de voorgestelde wijzigingen indien bij de tot stand te brengen concentratie:

a. een onderneming is betrokken die in het voorafgaande kalenderjaar direct of indirect met het verlenen van zorg ten minste een omzet heeft behaald van € 7 000 000; en

b. ten minste een andere onderneming is betrokken die in het voorafgaande kalenderjaar in Nederland ten minste een omzet heeft behaald van € 500.000.

Ook worden de procedures van de zorgspecifieke fusietoets en het fusietoezicht op grond van de Mededingingswet gestroomlijnd. De ACM is belast met het concentratietoezicht op grond van hoofdstuk 5 van de Mededingingswet (Mw). Te voorzien is dat – zoals ook nu het geval is – een deel van de aan de zorgspecifieke fusietoets onderworpen concentraties ook op grond van de Mw zal moeten worden beoordeeld. In de huidige situatie is in de Mw vastgelegd dat voordat de beoordeling van een concentratie onder de Mw kan aanvangen de goedkeuring van de NZa in het kader van de zorgspecifieke fusietoets noodzakelijk is. Daardoor vinden deze processen nu na elkaar plaats. Beoogd wordt om dit te stroomlijnen door de beoordeling onder de Wmg gelijktijdig te laten plaatsvinden met de meldingsfase onder de Mw. Het besluit inzake de zorgspecifieke fusietoets zal dan in de regel tegelijk met het besluit op de melding onder de Mw kunnen worden genomen.

De capaciteit van de NZa voor de zorgspecifieke fusietoets en het aanmerkelijke marktmacht instrument wordt overgeheveld naar de ACM. Om het markttoezicht te intensiveren, wordt de beschikbare capaciteit bij de ACM uitgebreid met circa 20 fte.

Afsluitend

Het wetsvoorstel ligt op dit moment nog voor in de Tweede Kamer.

Auteur: John Beier

Externe links

Wetsvoorstel 34445 Aanpassingen tarief- en prestatieregulering en markttoezicht op het terrein van de gezondheidszorg

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34445-13.html